اسلاید اصلیاکوسیستم ایرانگپ و گفت

کار دولت تزریق پول و یا رقابت با بخش خصوصی نیست

کار دولت تزریق پول و رقابت با بخش خصوصی نیست

گفت‌وگو با شاهین طبری، رییس کمسیون نرم­‌افزار سازمان نظام صنفی استان تهران:

شاهین طبری موسس شرکت نرم‌افزاری «چارگون» و در حال حاضر رئیس هیات مدیره این شرکت است. او همچنین ریاست کمسیون نرم‌­افزار سازمان نظام صنفی استان تهران را بر عهده دارد. به باور او این شرکت­‌های سرمایه‌گذاری جسورانه هستند که می‌­توانند با سرمایه‌گذاری در حوزه استارتاپ‌­ها، آینده این کسب­‌وکار­های نوپا را متحول کنند. با او درباره استارتاپ‌­ها و نقش آنها در اقتصاد کشور گفتگویی داشتیم که در ادامه به طور کامل آن را می‌خواند.

بر خلاف باور عموم راه­‌حل مشکلات اقتصادی در سیاست نیست؛ بلکه در به وجود آمدن صنایعی است که ارزش تولید می­‌کنند مانند صنایع خلاق. باید صنایع مقیاس‌پذیری که ارزش­‌ها و خدمات بزرگی را ارائه می­­‌دهند به وجود بیاوریم.

چندسالی است که بحث اقتصاد خلاق به شکل جدی در کشور مطرح شده است؛ متخصصین و صاحب نظران این حوزه درصدد هستند تا با توجه به توسعه روز­افزون بحث حوزه فناوری اطلاعات، اقتصاد خلاق را در کشور به شکلی جدی­‌تر مطرح کنند. از این رو، توجه به استارتاپ‌­ها یکی از قدم­‌های مهم و اصلی است که باید در این زمینه برداشته شود. نظر شما به عنوان یک چهره فعال در حوزه فناوری در این خصوص چیست؟

اقتصاد کشور ما یک اقتصاد سنتی است، اقتصادی که با فروش ذخایر معدنی رونق گرفته و اکنون بعد از گذشت سال‌ها دچار مشکلات فراوانی شده است و اما این تصور غلطی است که علت مشکلات را سیاست‌­های نادرست در حوزه‌­های اقتصادی بدانیم. در واقع ما هیچ کشور توسعه یافته‌ای را نمی­بینیم که با فروش ذخایر معدنی و یا دولتی بودن ۸۰ درصد صنعت آن به این جایگاه رسیده باشد. تمامی این کشور­ها در کنار درآمد­های پایداری مثل توریسم و یا فروش ذخایر، شرکت­‌های فناوری و تکنولوژی محوری را دارند که شهرت جهانی دارد. از این رو آنچه که مشخص است ما باید به سمت فناوری و صنعتی شدن پیش برویم؛ باید یک سری ارزش­‌ها را به کشور و دنیا ارائه کنیم. بر خلاف باور عموم راه­‌حل مشکلات اقتصادی در سیاست نیست؛ بلکه در به وجود آمدن صنایعی است که ارزش تولید می­‌کنند مانند صنایع خلاق. باید صنایع مقیاس‌پذیری که ارزش­‌ها و خدمات بزرگی را ارائه می­­‌دهند به وجود بیاوریم.

به نظر شما کشور ما تا چه میزان پتانسیل پرداختن به این حوزه را دارد؟

پاسخ من به این سوال اینگونه خواهد بود، کشور هیچ راهی جز رفتن به سوی تکنولوژی و کسب‌وکارهای مقیاس‌پذیر را ندارد. دوره فروختن ذخایر معدنی تمام شده است. اگر به کشور­های توسعه‌یافته نگاه کنیم، در ۱۰۰ برند اول در هر کدام از این کشور­ها حدود نیمی از آنها شرکت­‌های تکنولوژی و مقیاس‌پذیر هستند. این در حالی است که در کشور ما هیچکدام از شرکت­‌های بزرگ، ماهیتشان صد­درصد با تکنولوژی و فناوری نیست و قطعا بخشی از رشد آنها با فروش ذخایر معدنی همراه بوده است مانند شرکت­‌های راه­‌سازی. به همین سبب است که کشور پتانسیل بسیار بالایی دارد تا در این حوزه، کار­های بزرگ انجام دهد.

در حقیقت آنچه که باید به آن توجه شود استارتاپ­‌ها نیستند بلکه شرکت­‌هایی با کسب­‌و­کارهای نوپا هستند که با تلاش استارتاپ­‌ها به وجود آمده‌اند. استارتاپ­‌ها به اقتصاد کشور کمک نمی­‌کنند در اصل آنها نیاز یک جامعه را شناسایی کرده و با داشتن ایده‌ای برای برطرف ساختن آن نیاز، می­‌خواهند به درآمدزایی برسند.

آیا توجه به استارتاپ­‌ها و حمایت از آنها می‌­تواند راه حل خوبی برای حرکت به سمت کسب‌وکارهای تکنولوژی محور و پیشرفت اقتصادی طولانی مدت باشد؟

در حقیقت آنچه که باید به آن توجه شود استارتاپ­‌ها نیستند بلکه شرکت­‌هایی با کسب­‌و­کار نوین هستند که با تلاش استارتاپ­‌ها به وجود آمده‌اند. استارتاپ­‌ها به اقتصاد کشور کمک نمی­‌کنند در اصل آنها نیاز یک جامعه را شناسایی کرده و با داشتن ایده‌ای برای برطرف ساختن آن نیاز، می­‌خواهند به درآمدزایی برسند. حال اگر راه حل و ایده مقیاس‌پذیر باشد در طی یک زمان نسبتا طولانی می­‌توانند تبدیل به یک شرکت کسب­‌وکار نوین شوند. بها دادن و توجه به این شرکت­‌ها است که باعث رشد اقتصادی می­‌شود.

ما در اصل باید بستر مناسبی را برای استارتاپ­‌ها فراهم کنیم و توجه خاص ما باید بر روی شرکت‌­هایی با کسب‌وکار نوین باشد. همین امر به خودی خود باعث ایجاد تعداد زیادی استارتاپ و رقابت بین آنها خواهد شد. به طور معمول ۹۵درصد استارتاپ­‌ها نتیجه نمی­‌گیرند و شکست می‌­خورند و اگر ارزش در کشور، استارتاپ زیاد کردن باشد دیگر کسی به دنبال این نخواهد بود تا این ۹۵ درصد را کاهش دهد و شرکت‌­های با کسب­‌وکار نوین را بزرگ کند. متاسفانه این اتفاق یک دوره در کشور رخ داد و همه به دنبال شتابدهی بودند، شتابدهی تنها استارتاپ‌ها را زیاد می­‌کند و باعث افزایش شانس موفقیت نمی‌­شود.

این ایده‌­های مقیاس‌پذیر و شرکت‌هایی با کسب‌وکار نوین که به آنها اشاره کرده‌­اید، چه ویژگی­‌هایی دارند؟ به نظر شما آیا این ایده‌­ها تنها در حوزه فناوری قابل اجرا هستند؟

این نوع از ایده­‌ها و کسب‌وکارها با گذر زمان بزرگ می­‌شوند و نیاز­های بیشتری از مردم را پوشش می­‌دهند و نه تنها در کشوری که تولیدکننده آن است بلکه در همه کشور­ها شناخته می­‌شوند. در اصل این شرکت‌­های مقیاس‌پذیر هستند که در دنیا حرف اول را می‌­زنند. برای شکل دادن به ایده­‌های مقیاس‌پذیر و کسب‌وکار­های نوین نیازی نیست که در ابتدای کار حتما یک نرم‌­افزار و یک وب‌سایت داشته باشید و یا حتما در حوزه فناوری باشید اما به مرور زمان ممکن است به فناوری نیاز پیدا کنید. به عنوان مثال شرکت نایک، یک شرکت مقیاس‌پذیر است، کار اصلی آن کمپین، تبلیغ و اسپانسر شدن تیم­‌های بزرگ است؛ تمام محصولات نایک شاید در بیشتر از ۵۰ کشور مختلف، در کارخانه­‌های متفاوت حتی با ویژگی­‌های گوناگون تولید و به فروش می‌­رسد؛ این شرکت برای یکپارچه بودن در همه کشور­ها و فروش بسیاری از محصولات خود به مرور زمان نیازمند فناوری و وب سایت بوده است. اما به طور کلی، کسب‌وکار­های نوین در بسیاری از زمینه‌ها قابل اجراست، یکی از آنها همان مد و فشن است.

نباید به کسانی که شرکت تاسیس می‌­کنند کارآفرین گفت، بلکه آنها را باید ارزش‌آفرین خطاب کرد. زیرا آنچه که در ابتدای امر قبل از اشتغال‌­زایی اهمیت دارد ساختن و تولید است. در واقع اشتغال‌زایی باید یک امر تبعی باشد نه یک هدف.

یکی از بحران‌­هایی که در کشور وجود دارد موضوع بیکاری فراگیر است، به نظر شما به عنوان یک کارآفرین، آماده کردن بستر مناسب برای رشد استارتاپ­‌ها و رونق کسب­‌و­کارهای جدید و همچنین توجه به شرکت­‌ها و کسب‌وکارهای نوپا تا چه میزان به اشتغال­زایی کمک می­‌کند؟

متاسفانه به اشتغال‌زایی به عنوان یک ارزش نگاه می­‌شود، اما به نظر من اشتغال­‌زایی یک ارزش نیست و شرکت‌ها برای استخدام کردن به وجود نمی‌­آیند و برای تصحیح سوال شما، باید بگویم نباید به کسانی که شرکت تاسیس می‌­کنند کارآفرین گفت، بلکه آنها را باید ارزش‌آفرین خطاب کرد. زیرا آنچه که در ابتدای امر قبل از اشتغال‌­زایی اهمیت دارد ساختن و تولید است. در واقع اشتغال‌زایی باید یک امر تبعی باشد نه یک هدف. من خود نیز به عنوان یک بیزنس‌من هرگز شعار اشتغال‌­زایی ندادم و در طی ۲۰ سال تنها هدف من ساختن، تولید و بالا بردن سود­دهی کسب­‌و­کارم بوده است، در راستای همین امر افراد متخصص زیادی در این کسب‌­و­کار مشغول به کار شدند.

به نظر من اگر به این بپردازیم که شرکت‌­ها ارزش تولید کنند و رتبه و درآمد­زایی‌­ها بالا باشد اشتغال هم به خودی خود درست ­می‌شود. در اصل باید شرکت­‌های بسیار بزرگ پول‌ساز داشته باشیم تا بتوانند به کشور پول تزریق کنند نه آنکه کشور برای تعطیل نشدنش و بی­کار شدن کارمند­ها به آن پول تزریق کند. قطعا اگر هدف را بر روی سود­دهی کسب‌وکارهای نوپا بگذاریم، به مرور زمان کار و اشتغال در تمام کشور به وجود می­‌آید.

به نظر شما حمایت‌­های دولت از استارتاپ‌­ها و کسب‌وکارهای­ نوپا چگونه باید باشد؟

دولت باید در حیطه وظایف خود و از طریق ابزار­هایی که در دست دارد به شرکت‌­ها و کسب‌وکارهای نوپا کمک کند؛ دولت کارش تزریق پول و یا رقابت با بخش خصوصی نیست. یکی از حمایت‌­های مهمی که در دست دولت است ولی متاسفانه به درستی انجام نشده، ایجاد مناطقی کاملا مناسب برای شرکت­‌ها و کسب‌وکارهای نوپا ی حوزه­ IT است، که تمامی امکانات مورد نیاز در آنجا وجود دارد. این سبک از شهرک­‌ها در تمام کشورهای توسعه یافته یا در حال توسعه دیده ­می‌­شود که وجودشان در حوزه‌­های مختلف کمک شایانی به کسب‌وکارهای نوپا خواهد کرد.

اما یکی دیگر از حمایت­‌های درستی که در دست دولت است و مدتی است که در حال اجراست، حذف مالیات کسب‌وکارهای نوپا است. این اقدام اگر به درستی انجام شود و مشکلات و حواشی پیرامون آن برطرف گردد، از بهترین حمایت‌­هایی است که می‌شود انجام داد.

فعالیت شرکت­‌های سرمایه‌گذاری جسورانه در ایران کم است، زیرا آنها با مشکلات بسیاری روبه‌رو هستند. از این رو برای حمایت و توجه به استارتاپ‌­ها و کسب‌وکارهای نوپا در ابتدا لازم است مشکلات شرکت­‌های سرمایه‌گذاری جسورانه برطرف گردد.

در حال حاضر یکی از معضل­‌ها و مشکلات مهمی که استارتاپ­‌ها و کسب‌وکار­های نوپا دارند جذب سرمایه‌گذار است. برای رفع این مشکل چه پیشنهادی دارید؟

در وهله­ اول سرمایه‌گذاری بر روی استارتاپ­‌ها و کسب‌وکار­های نوپا نباید توسط بانک‌­ها و یا سایر افراد و ارگان‌های دیگر انجام شود. بانک­‌ها، اشخاص و یا هر ارگانی وظیفه­ به خصوصی دارد و این کار در حیطه وظایف آنها نیست، زیرا دخالت‌­های آنها در این حوزه باعث مشکلات بسیاری می‌­­شود.

حمایت­‌های مالی باید توسط شرکت­‌های سرمایه‌گذاری جسورانه صورت گیرد. این شرکت­‌ها متشکل از متخصصین تحصیل کرده است که علاوه بر حمایت‌­های مالی تمام فعالیت‌­های استارتاپ‌­ها را رصد کرده و ضعف‌ها و قوت آنها را شناسایی و مسیر درست را برای آنها مشخص می‌­کنند. اما فعالیت این شرکت­‌ها در ایران کم است، زیرا آنها با مشکلات بسیاری روبه‌رو هستند. از این رو برای حمایت و توجه به استارتاپ‌­ها و کسب‌وکارهای نوپا در ابتدا لازم است مشکلات شرکت­‌های سرمایه‌گذاری جسورانه برطرف گردد.

گفت‌وگو و تنظیم: افروز کریمی

دیدگاهتان را بنویسید